Lesson 21: पाठ 21: Upper Row & Matras
Lesson 22: पाठ 22: Upper Row & Matras
Lesson 23: पाठ 23: Upper Row & Matras
Lesson 24: पाठ 24: Upper Row & Matras
Lesson 25: पाठ 25: Upper Row & Matras
Lesson 26: पाठ 26: Upper Row & Matras
Lesson 27: पाठ 27: Upper Row & Matras
Lesson 28: पाठ 28: Upper Row & Matras
Lesson 29: पाठ 29: Upper Row & Matras
Lesson 30: पाठ 30: Upper Row & Matras
⭐ TestLesson 31: पाठ 31: Upper Row & Matras
Lesson 32: पाठ 32: Upper Row & Matras
Lesson 33: पाठ 33: Upper Row & Matras
Lesson 34: पाठ 34: Upper Row & Matras
Lesson 35: पाठ 35: Upper Row & Matras
Lesson 36: पाठ 36: Upper Row & Matras
Lesson 37: पाठ 37: Upper Row & Matras
Lesson 38: पाठ 38: Upper Row & Matras
Lesson 39: पाठ 39: Upper Row & Matras
Lesson 40: पाठ 40: Upper Row & Matras
⭐ TestLesson 41: पाठ 41: Upper Row & Matras
Lesson 42: पाठ 42: Upper Row & Matras
Lesson 43: पाठ 43: Upper Row & Matras
Lesson 44: पाठ 44: Upper Row & Matras
Lesson 45: पाठ 45: Upper Row & Matras
Lesson 46: पाठ 46: Upper Row & Matras
Lesson 47: पाठ 47: Upper Row & Matras
Lesson 48: पाठ 48: Upper Row & Matras
Lesson 49: पाठ 49: Upper Row & Matras
Lesson 50: पाठ 50: Upper Row & Matras
⭐ TestLesson 51: पाठ 51: Bottom Row & Vocabulary
Lesson 52: पाठ 52: Bottom Row & Vocabulary
Lesson 53: पाठ 53: Bottom Row & Vocabulary
Lesson 54: पाठ 54: Bottom Row & Vocabulary
Lesson 55: पाठ 55: Bottom Row & Vocabulary
Lesson 56: पाठ 56: Bottom Row & Vocabulary
Lesson 57: पाठ 57: Bottom Row & Vocabulary
Lesson 58: पाठ 58: Bottom Row & Vocabulary
Lesson 59: पाठ 59: Bottom Row & Vocabulary
Lesson 60: पाठ 60: Bottom Row & Vocabulary
⭐ TestLesson 61: पाठ 61: Bottom Row & Vocabulary
Lesson 62: पाठ 62: Bottom Row & Vocabulary
Lesson 63: पाठ 63: Bottom Row & Vocabulary
Lesson 64: पाठ 64: Bottom Row & Vocabulary
Lesson 65: पाठ 65: Bottom Row & Vocabulary
Lesson 66: पाठ 66: Bottom Row & Vocabulary
Lesson 67: पाठ 67: Bottom Row & Vocabulary
Lesson 68: पाठ 68: Bottom Row & Vocabulary
Lesson 69: पाठ 69: Bottom Row & Vocabulary
Lesson 70: पाठ 70: Bottom Row & Vocabulary
⭐ TestLesson 71: पाठ 71: Bottom Row & Vocabulary
Lesson 72: पाठ 72: Bottom Row & Vocabulary
Lesson 73: पाठ 73: Bottom Row & Vocabulary
Lesson 74: पाठ 74: Bottom Row & Vocabulary
Lesson 75: पाठ 75: Bottom Row & Vocabulary
Lesson 76: पाठ 76: Bottom Row & Vocabulary
Lesson 77: पाठ 77: Bottom Row & Vocabulary
Lesson 78: पाठ 78: Bottom Row & Vocabulary
Lesson 79: पाठ 79: Bottom Row & Vocabulary
Lesson 80: पाठ 80: Bottom Row & Vocabulary
⭐ TestLesson 81: पाठ 81: Bottom Row & Vocabulary
Lesson 82: पाठ 82: Bottom Row & Vocabulary
Lesson 83: पाठ 83: Bottom Row & Vocabulary
Lesson 84: पाठ 84: Bottom Row & Vocabulary
Lesson 85: पाठ 85: Bottom Row & Vocabulary
Lesson 86: पाठ 86: Bottom Row & Vocabulary
Lesson 87: पाठ 87: Bottom Row & Vocabulary
Lesson 88: पाठ 88: Bottom Row & Vocabulary
Lesson 89: पाठ 89: Bottom Row & Vocabulary
Lesson 90: पाठ 90: Bottom Row & Vocabulary
⭐ TestLesson 91: पाठ 91: Special Symbols & Sentences
Lesson 92: पाठ 92: Special Symbols & Sentences
Lesson 93: पाठ 93: Special Symbols & Sentences
Lesson 94: पाठ 94: Special Symbols & Sentences
Lesson 95: पाठ 95: Special Symbols & Sentences
Lesson 96: पाठ 96: Special Symbols & Sentences
Lesson 97: पाठ 97: Special Symbols & Sentences
Lesson 98: पाठ 98: Special Symbols & Sentences
Lesson 99: पाठ 99: Special Symbols & Sentences
Lesson 100: पाठ 100: Special Symbols & Sentences
⭐ TestLesson 101: पाठ 101: Special Symbols & Sentences
Lesson 102: पाठ 102: Special Symbols & Sentences
Lesson 103: पाठ 103: Special Symbols & Sentences
Lesson 104: पाठ 104: Special Symbols & Sentences
Lesson 105: पाठ 105: Special Symbols & Sentences
Lesson 106: पाठ 106: Special Symbols & Sentences
Lesson 107: पाठ 107: Special Symbols & Sentences
Lesson 108: पाठ 108: Special Symbols & Sentences
Lesson 109: पाठ 109: Special Symbols & Sentences
Lesson 110: पाठ 110: Special Symbols & Sentences
⭐ TestLesson 111: पाठ 111: Special Symbols & Sentences
Lesson 112: पाठ 112: Special Symbols & Sentences
Lesson 113: पाठ 113: Special Symbols & Sentences
Lesson 114: पाठ 114: Special Symbols & Sentences
Lesson 115: पाठ 115: Special Symbols & Sentences
Lesson 116: पाठ 116: Special Symbols & Sentences
Lesson 117: पाठ 117: Special Symbols & Sentences
Lesson 118: पाठ 118: Special Symbols & Sentences
Lesson 119: पाठ 119: Special Symbols & Sentences
Lesson 120: पाठ 120: Special Symbols & Sentences
⭐ TestLesson 121: पाठ 121: Special Symbols & Sentences
Lesson 122: पाठ 122: Special Symbols & Sentences
Lesson 123: पाठ 123: Special Symbols & Sentences
Lesson 124: पाठ 124: Special Symbols & Sentences
Lesson 125: पाठ 125: Special Symbols & Sentences
Lesson 126: पाठ 126: Special Symbols & Sentences
Lesson 127: पाठ 127: Special Symbols & Sentences
Lesson 128: पाठ 128: Special Symbols & Sentences
Lesson 129: पाठ 129: Special Symbols & Sentences
Lesson 130: पाठ 130: Special Symbols & Sentences
⭐ TestLesson 131: पाठ 131: Special Symbols & Sentences
Lesson 132: पाठ 132: Special Symbols & Sentences
Lesson 133: पाठ 133: Special Symbols & Sentences
Lesson 134: पाठ 134: Special Symbols & Sentences
Lesson 135: पाठ 135: Special Symbols & Sentences
Lesson 136: पाठ 136: Special Symbols & Sentences
Lesson 137: पाठ 137: Special Symbols & Sentences
Lesson 138: पाठ 138: Special Symbols & Sentences
Lesson 139: पाठ 139: Special Symbols & Sentences
Lesson 140: पाठ 140: Special Symbols & Sentences
⭐ TestLesson 141: पाठ 141: Speed Mastery & Passages
Lesson 142: पाठ 142: Speed Mastery & Passages
Lesson 143: पाठ 143: Speed Mastery & Passages
Lesson 144: पाठ 144: Speed Mastery & Passages
Lesson 145: पाठ 145: Speed Mastery & Passages
Lesson 146: पाठ 146: Speed Mastery & Passages
Lesson 147: पाठ 147: Speed Mastery & Passages
Lesson 148: पाठ 148: Speed Mastery & Passages
Lesson 149: पाठ 149: Speed Mastery & Passages
Lesson 150: पाठ 150: Speed Mastery & Passages
⭐ TestLesson 151: पाठ 151: Speed Mastery & Passages
Lesson 152: पाठ 152: Speed Mastery & Passages
Lesson 153: पाठ 153: Speed Mastery & Passages
Lesson 154: पाठ 154: Speed Mastery & Passages
Lesson 155: पाठ 155: Speed Mastery & Passages
Lesson 156: पाठ 156: Speed Mastery & Passages
Lesson 157: पाठ 157: Speed Mastery & Passages
Lesson 158: पाठ 158: Speed Mastery & Passages
Lesson 159: पाठ 159: Speed Mastery & Passages
Lesson 160: पाठ 160: Speed Mastery & Passages
⭐ TestLesson 161: पाठ 161: Speed Mastery & Passages
Lesson 162: पाठ 162: Speed Mastery & Passages
Lesson 163: पाठ 163: Speed Mastery & Passages
Lesson 164: पाठ 164: Speed Mastery & Passages
Lesson 165: पाठ 165: Speed Mastery & Passages
Lesson 166: पाठ 166: Speed Mastery & Passages
Lesson 167: पाठ 167: Speed Mastery & Passages
Lesson 168: पाठ 168: Speed Mastery & Passages
Lesson 169: पाठ 169: Speed Mastery & Passages
Lesson 170: पाठ 170: Speed Mastery & Passages
⭐ TestLesson 171: पाठ 171: Speed Mastery & Passages
Lesson 172: पाठ 172: Speed Mastery & Passages
Lesson 173: पाठ 173: Speed Mastery & Passages
Lesson 174: पाठ 174: Speed Mastery & Passages
Lesson 175: पाठ 175: Speed Mastery & Passages
Lesson 176: पाठ 176: Speed Mastery & Passages
Lesson 177: पाठ 177: Speed Mastery & Passages
Lesson 178: पाठ 178: Speed Mastery & Passages
Lesson 179: पाठ 179: Speed Mastery & Passages
Lesson 180: पाठ 180: Speed Mastery & Passages
⭐ TestLesson 181: पाठ 181: Speed Mastery & Passages
Lesson 182: पाठ 182: Speed Mastery & Passages
Lesson 183: पाठ 183: Speed Mastery & Passages
Lesson 184: पाठ 184: Speed Mastery & Passages
Lesson 185: पाठ 185: Speed Mastery & Passages
Lesson 186: पाठ 186: Speed Mastery & Passages
Lesson 187: पाठ 187: Speed Mastery & Passages
Lesson 188: पाठ 188: Speed Mastery & Passages
Lesson 189: पाठ 189: Speed Mastery & Passages
Lesson 190: पाठ 190: Speed Mastery & Passages
⭐ TestLesson 191: पाठ 191: Speed Mastery & Passages
Lesson 192: पाठ 192: Speed Mastery & Passages
Lesson 193: पाठ 193: Speed Mastery & Passages
Lesson 194: पाठ 194: Speed Mastery & Passages
Lesson 195: पाठ 195: Speed Mastery & Passages
Lesson 196: पाठ 196: Speed Mastery & Passages
Lesson 197: पाठ 197: Speed Mastery & Passages
Lesson 198: पाठ 198: Speed Mastery & Passages
Lesson 199: पाठ 199: Speed Mastery & Passages
Lesson 200: पाठ 200: Speed Mastery & Passages
⭐ TestMangal Font (Inscript Layout) Hindi Typing Tutor: 200 लेसन्स संपूर्ण गाइड
मंगल (Mangal) यूनिकोड फॉन्ट भारत सरकार द्वारा मानक घोषित हिंदी टाइपिंग प्रणाली (Inscript Keyboard Layout) का आधिकारिक फॉन्ट है। SSC CGL, SSC CHSL, Railway NTPC, Beltron Bihar, MP CPCT और केंद्रीय सरकारी परीक्षाओं में अब अनिवार्य रूप से मंगल फॉन्ट में ही टाइपिंग टेस्ट आयोजित किया जाता है।
मानक इनस्क्रिप्ट लेआउट
इनस्क्रिप्ट (Inscript) कीबोर्ड वैज्ञानिक ध्वन्यात्मक आधार पर बना है: बायाँ हाथ सभी स्वर (Vowels) और मात्राओं के लिए तथा दायाँ हाथ सभी व्यंजनों (Consonants) के लिए आरक्षित है।
यूनिकोड आधारित मानक
मंगल फॉन्ट में टाइप किया गया टेक्स्ट हर वेबसाइट, मोबाइल, ईमेल और आधुनिक सॉफ्टवेयर में बिना किसी फॉन्ट कनवर्टर के एकदम शुद्ध हिंदी में दिखाई देता है।
SSC & Railway Exam Ready
SSC CGL / CHSL DEST, Beltron DEO, High Court Clerk जैसी परीक्षाओं में 30–35 WPM गति और 95%+ एक्यूरेसी प्राप्त करने के लिए 200 चरणों का सुगम अभ्यास।
Mangal (Inscript) फिंगर प्लेसमेंट एवं की-मैपिंग चार्ट
| हाथ (Hand) | अंगुली (Finger) | होम की (Normal) | शिफ्ट के साथ (Shift Key) | अन्य संबंधित कीज़ (स्वर / व्यंजन) |
|---|---|---|---|---|
| बाँया हाथ (Left) | कनिष्ठिका (Pinky) | a = ो (ओ की मात्रा) | A = ओ (स्वर) | q (ौ) / Q (औ), z (ॆ) / Z (ऎ), ` (ॊ) |
| बाँया हाथ (Left) | अनामिका (Ring) | s = े (ए की मात्रा) | S = ए (स्वर) | w (ै) / W (ऐ), x (ं अनुस्वार) / X (ँ चंद्रबिंदु), 1 (1 / ऍ) |
| बाँया हाथ (Left) | मध्यमा (Middle) | d = ् (हलंत) | D = अ (स्वर) | e (ा) / E (आ), c (म) / C (ण), 2 (2 / ॅ) |
| बाँया हाथ (Left) | तर्जनी (Index) | f = ि (इ की मात्रा), g = ु (उ की मात्रा) | F = इ, G = उ | r (ी) / R (ई), t (ू) / T (ऊ), v (न) / V (ऩ), b (व) / B (ऴ), 3 (्र), 4 (र्), 5 (ज्ञ) |
| दाँया हाथ (Right) | तर्जनी (Index) | h = प, j = र | H = फ, J = ऱ | y (ब) / Y (भ), u (ह) / U (ङ), n (ल) / N (ळ), m (स) / M (श), 6 (त्र), 7 (क्ष) |
| दाँया हाथ (Right) | मध्यमा (Middle) | k = क | K = ख | i (ग) / I (घ), , (,) / < (ष), 8 (श्र) |
| दाँया हाथ (Right) | अनामिका (Ring) | l = त | L = थ | o (द) / O (ध), . (.) / > (। पूर्णविराम), 9 (() |
| दाँया हाथ (Right) | कनिष्ठिका (Pinky) | ; = च, ' = ट | : = छ, " = ठ | p (ज) / P (झ), [ (ड) / { (ढ), ] (़ नुक्ता) / } (ञ), / (य) / ? (य़), 0 ()) |
| दोनों अँगूठे (Thumbs) | अँगूठा (Thumb) | Space Bar | Space Bar | शब्दों के बीच स्पेस (⎵) |
मंगल (Inscript) में आधे अक्षर व संयुक्त अक्षर टाइप करने की विधि (हलंत नियम)
इनस्क्रिप्ट लेआउट में किसी भी अक्षर को आधा करने या संयुक्त अक्षर बनाने के लिए d (् हलंत) का उपयोग किया जाता है:
अक्सर पूछे जाने वाले प्रश्न (FAQ)
SSC CGL और CHSL में कौन सा कीबोर्ड लेआउट इस्तेमाल होता है?
कर्मचारी चयन आयोग (SSC) में हिंदी टाइपिंग के लिए मुख्य रूप से Mangal Inscript और Remington (Gail) दोनों का विकल्प दिया जाता है। Inscript सीखना सबसे आसान और वैज्ञानिक माना जाता है।
क्या Windows कंप्यूटर में Mangal Inscript कीबोर्ड पहले से होता है?
हाँ, Windows 10 और Windows 11 में Hindi Language पैक में Hindi Traditional (Inscript) कीबोर्ड पहले से इनबिल्ट होता है, जिसे आप Alt + Shift या Win + Space दबाकर तुरंत चालू कर सकते हैं।
TypingBits पर इनस्क्रिप्ट टाइपिंग का अभ्यास कैसे करें?
हमारे इंटरएक्टिव ट्यूटर में ऑन-स्क्रीन वर्चुअल कीबोर्ड और स्मार्ट की-मैपिंग दी गई है। आप सीधे अपने नॉर्मल कीबोर्ड से कीज़ दबाकर या हिंदी इनपुट चालू करके दोनों तरह से सहजता से अभ्यास कर सकते हैं।